Co dalej po kursie AFF
Kurs kończy się w momencie, w którym skaczesz sam. To jest początek, nie meta — poniżej mapa tego, co jest za nią.
Na tej stronie
AFF kończy się wtedy, gdy zaliczysz program i wyskoczysz samodzielnie. To moment, który potrafi zdezorientować: nagle nie ma instruktora obok, nie ma kolejnego poziomu do zaliczenia i trzeba samemu zdecydować, co dalej. Ten tekst jest o tym, co dalej. Sam kurs opisuje strona kursu AFF, a jeśli dopiero wybierasz między tandemem a szkoleniem, zacznij od porównania.
Po kursie wciąż jesteś uczniem
Przepisy nazywają Cię uczniem-skoczkiem aż do uzyskania świadectwa kwalifikacji. Uczeń trafia na listę załadowczą samolotu tylko wtedy, gdy nadzoruje go instruktor prowadzący w danym skoku szkolenie, i skacze na spadochronie ułożonym przez uprawnioną osobę. Samodzielny skok po kursie oznacza więc samodzielność w powietrzu. Nadzór zostaje: każdy taki skok ma swojego instruktora.
Pierwsze skoki po kursie
Pierwsze samodzielne skoki po AFF to przede wszystkim utrwalanie. Skacze się dużo i prosto: stabilne wyjście, kontrola wysokości, otwarcie na czas, podejście do lądowania. Nie ma sensu spieszyć się do figur, bo to okres, w którym buduje się nawyki, i one zostają na całą resztę skakania.
W praktyce oznacza to regularność. Skoczek, który skacze co dwa tygodnie, robi postępy. Skoczek, który skacze dwa razy w sezonie, za każdym razem zaczyna od odświeżania tego, co już umiał, a po dłuższej przerwie instruktor może zlecić skok przypominający, zanim puści go dalej.
Świadectwo kwalifikacji, czyli licencja
To, co w rozmowach nazywa się licencją, w przepisach ma nazwę świadectwa kwalifikacji skoczka spadochronowego (PJ). Wydaje je na wniosek Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, a pierwszym progiem jest uprawnienie klasy wyszkolenia B. Świadectwo można uzyskać po ukończeniu 16 lat.
Co trzeba wykonać
- Co najmniej 50 skoków ze swobodnym spadaniem w całym szkoleniu, łącznie co najmniej 30 minut spadania. Kurs AFF jest pierwszym etapem tego szkolenia.
- Nauka układania czaszy głównej, oceny zdatności spadochronu i jego przeglądu przed skokiem.
- Panowanie nad ciałem w swobodnym spadaniu we wszystkich płaszczyznach.
- Lądowanie w wyznaczonym miejscu i określanie miejsca zrzutu, czyli punktu, nad którym opuszcza się samolot.
- Teoria z sześciu przedmiotów: prawo lotnicze, możliwości i ograniczenia człowieka, ogólne bezpieczeństwo skoków, wiedza o spadochronie oraz teoria i zasady skoku spadochronowego.
Na końcu jest egzamin państwowy z części teoretycznej i praktycznej, przed egzaminatorem komisji egzaminacyjnej.
30 minut w 50 skokach to średnio 36 sekund spadania na skok. Skoki z krótkim opóźnieniem obniżają tę średnią, a wtedy do świadectwa potrzeba więcej niż 50 skoków.
Co daje klasa B
Z uprawnieniem klasy B skaczesz bez nadzoru instruktora i sam układasz swoją czaszę główną. Samo świadectwo wydaje się bezterminowo, ale działa tylko przy ważnym uprawnieniu podstawowym. Uprawnienie jest ważne 5 lat i przedłuża się je po sprawdzeniu wiedzy i umiejętności przez egzaminatora.
Badania lekarskie
Prawo lotnicze zwalnia skoczków spadochronowych i kandydatów na skoczków z badań lotniczo-lekarskich. Sprawność potwierdza się pisemnym oświadczeniem, że stan zdrowia pozwala bezpiecznie skakać, albo ważnym prawem jazdy dowolnej kategorii. Badania wracają przy uprawnieniach instruktorskich, przy skokach z pasażerem i przy zawodach organizowanych przez polski związek sportowy.
Kolejne progi: klasy C i D
- Klasa C: po klasie B i co najmniej 200 skokach, łącznie co najmniej godzina swobodnego spadania. Pozwala skakać na pokazach, a od 18 lat także pełnić funkcję wyrzucającego, czyli skoczka, który na pokładzie nadzoruje wyjście uczniów.
- Klasa D: po klasie C i co najmniej 500 skokach, łącznie co najmniej trzy godziny spadania. Pozwala samodzielnie organizować skoki.
Ile to kosztuje po kursie
Po AFF największą pozycją przestaje być szkolenie, a zaczyna być liczba skoków. Na każdy skok składa się wylot na wysokość, a dopóki nie masz własnego sprzętu, także wypożyczenie ułożonego spadochronu. W okresie uczniowskim dochodzi nadzór instruktora, który strefy liczą różnie: jedne w cenie skoku, inne osobno.
Pojedynczy skok kosztuje kilka razy mniej niż tandem, ale między kursem a świadectwem klasy B zostaje ich kilkadziesiąt. Najprościej policzyć to samemu: brakująca liczba skoków razy cena wylotu na strefie, na której będziesz skakać, plus wypożyczenie, dopóki go potrzebujesz. Jak to wygląda u nas, powiemy Ci przed kursem: napisz do nas.
Własny sprzęt
Nie ma powodu, żeby kupować cokolwiek przed kursem ani zaraz po nim. Zestaw wypożycza się ze strefy, a własny kompletuje się zwykle stopniowo i po kilkudziesięciu skokach.
Komplet to pokrowiec z uprzężą, czasza główna, czasza zapasowa i zwykle automat otwierający zapas. Nowy to wydatek porównywalny z używanym samochodem, dlatego dochodzi się do niego zwykle etapami, zaczynając od uprzęży albo od czaszy.
Osobną decyzją jest rozmiar czaszy głównej. Mniejsza czasza pod tym samym skoczkiem niesie większe obciążenie powierzchni, a USPA opisuje wprost, co to oznacza: większą prędkość w poziomie i w pionie, szybsze skręty, głębsze i dłuższe nurkowanie po skręcie, gwałtowniejsze awarie i trudniejsze hamowanie przy lądowaniu. Dlatego czaszę zmniejsza się powoli, w miarę przybywania skoków, a nie wtedy, gdy trafi się okazja z drugiej ręki.
W którą stronę można pójść
- Praca w grupie: skoki formacyjne, w których kilka osób buduje w powietrzu figury.
- Freefly: pozycje inne niż płasko na brzuchu, w tym głową w dół.
- Praca pod czaszą: precyzja lądowania i pilotaż spadochronu.
- Wingsuit: po odpowiedniej liczbie skoków i osobnym przeszkoleniu.
- Ścieżka instruktorska: uprawnienia instruktorskie wymagają świadectwa klasy D i ukończonych 21 lat.
Przeczytaj dalej



Najczęstsze pytania
Czy po AFF mam licencję skoczka?
Nie. AFF kończy się samodzielnym skokiem. Świadectwo kwalifikacji skoczka spadochronowego, potocznie licencja, wymaga co najmniej 50 skoków ze swobodnym spadaniem, łącznie co najmniej 30 minut spadania, i zdanego egzaminu państwowego.
Ile skoków trzeba zrobić po kursie?
Do świadectwa klasy B przepisy wymagają co najmniej 50 skoków ze swobodnym spadaniem w całym szkoleniu i łącznie co najmniej 30 minut spadania. Kurs AFF jest pierwszym etapem tego szkolenia, więc po nim zostaje kilkadziesiąt skoków.
Czy muszę kupić własny sprzęt?
Nie na początku. Zestaw wypożycza się ze strefy, a własny kompletuje się zwykle stopniowo i po kilkudziesięciu skokach.
Czy trzeba najpierw skoczyć w tandemie?
Nie. Kurs AFF można zacząć bez tandemu, choć wiele osób robi tandem, żeby sprawdzić, czy chce iść dalej.
Czy do licencji potrzebne są badania lotniczo-lekarskie?
Nie, z wyjątkami. Prawo lotnicze zwalnia z nich skoczków spadochronowych, a sprawność potwierdza się pisemnym oświadczeniem albo ważnym prawem jazdy. Badania są wymagane przy uprawnieniach instruktorskich, skokach z pasażerem i zawodach organizowanych przez polski związek sportowy.
Jak długo ważne jest świadectwo kwalifikacji?
Samo świadectwo wydaje się bezterminowo, ale działa tylko przy ważnym uprawnieniu podstawowym. Uprawnienie jest ważne 5 lat i przedłuża się je po sprawdzeniu wiedzy i umiejętności przez egzaminatora.
Co wolno ze świadectwem klasy B?
Skakać bez nadzoru instruktora i samodzielnie układać czaszę główną. Skoki na pokazach wymagają klasy C, a samodzielne organizowanie skoków klasy D.