Boję się. Czy dam radę skoczyć?

Prawie wszyscy się boją. To nie jest zdanie pocieszające, tylko opis stanu faktycznego: osoby, które podchodzą do pierwszego skoku zupełnie spokojnie, są mniejszością i zwykle nie do końca wiedzą, co je czeka. O tym, czy możesz skoczyć, decydują waga, zdrowie i u osób niepełnoletnich zgoda opiekuna. Strachu na tej liście nie ma.

Lęk wysokości to zwykle inna rzecz

Osoby z lękiem wysokości często zakładają, że skok jest dla nich wykluczony. W praktyce bywa odwrotnie. Lęk wysokości uruchamia się przy odniesieniu: krawędź balkonu, drabina, szklana podłoga, coś, co pokazuje mózgowi, jak daleko jest do ziemi. Na 4000 metrach tego odniesienia nie ma. Ziemia jest mapą, a nie podłogą pod stopami, i wiele osób z lękiem wysokości mówi po skoku, że nie poczuło go w ogóle.

Krawędź pojawia się w całym skoku raz: w otwartych drzwiach, na kilka sekund. Wznoszenie odbywa się przy zamkniętych drzwiach, a po wyjściu nie ma już żadnej krawędzi, tylko powietrze dookoła.

Nie jest to reguła i nie należy tego traktować jak terapii. Jest to natomiast na tyle powtarzalne, że warto o tym wiedzieć przed rezygnacją z pomysłu.

Gdzie naprawdę jest najtrudniej

1. 01Przed przyjazdem. Tu strach jest największy i trwa najdłużej, bo ma czas, zwykle kilka dni.
2. 02Na instruktażu spada, bo pojawiają się konkretne czynności do zapamiętania.
3. 03W samolocie, przy wznoszeniu, rośnie stopniowo, im wyżej.
4. 04W drzwiach jest najostrzej. To kilka sekund i to jest właśnie ten moment.
5. 05Po wyjściu trzyma jeszcze przez mniej więcej trzy sekundy, potem znika. Nie stopniowo, tylko właściwie od razu, bo nie ma już czego się bać: decyzja została podjęta.

Po pierwszym skoku często słychać mniej więcej to samo: najgorszy był tydzień przed, drzwi trwały pięć sekund, a potem była minuta, o której opowiadam do dziś.

Co robi ciało, kiedy się boi

Drżenie rąk, sucho w ustach, przyspieszony oddech, piąta wizyta w toalecie, gadatliwość albo całkowite zamilknięcie. To zwykła reakcja na adrenalinę. Serce przyspiesza, oddech robi się szybszy i płytszy, mięśnie się napinają, a trawienie i wydzielanie śliny zwalniają, stąd sucho w ustach i ścisk w żołądku. Organizm szykuje się do ucieczki, której nie będzie.

Nie trzeba tego ukrywać ani z tym walczyć. Instruktorzy widzą to codziennie i nie robi to na nikim wrażenia. Powiedz po prostu, że się boisz: dla instruktora to informacja, a nie kłopot.

Co pomaga, a co nie

• Pomaga wiedzieć, co się będzie działo. Nieznane jest większą częścią strachu niż wysokość, dlatego warto przeczytać, jak wygląda pierwszy skok, krok po kroku.
• Pomaga skakać z kimś. Grupa rozprasza i wprowadza siłę, która wygrywa ze strachem: nie chcesz wysiąść na oczach reszty.
• Pomaga krótki odstęp między wyborem terminu a skokiem. Im dłużej czekasz, tym więcej czasu ma strach.
• Pomaga długi wydech. Wdech nosem, powolny wydech ustami, kilka razy z rzędu: strach przyspiesza oddech, a wydłużony wydech go zwalnia.
• Pomaga krzyk. W drzwiach i po wyjściu wolno krzyczeć, ile się chce. Krzyk jest darmowy, a przy okazji wymusza oddech.
• Nie pomaga alkohol. To nie kwestia poglądu, tylko warunku dopuszczenia do skoku.
• Nie pomagają tabletki na uspokojenie wzięte na własną rękę. Otępiają reakcje, a to, czy w ogóle możesz je przyjąć przed skokiem, rozstrzyga lekarz.
• Nie pomaga oglądanie filmów z awariami. Statystyka nie działa na wyobraźnię, a wyobraźnia jest tu przeciwnikiem.

Jeżeli zamarzniesz w drzwiach

Zdarza się, że w drzwiach ciało sztywnieje, dłonie łapią się czegokolwiek, a w głowie robi się pusto. Tandem jest zbudowany właśnie na tę chwilę. Nie musisz niczego zrobić, żeby wyjść: jesteś przypięty do instruktora, a to on ustawia Was w drzwiach i on decyduje o momencie wyjścia. Łuk, którego uczyłeś się na ziemi, ułatwia mu zadanie, ale ustabilizowanie tandemu po wyjściu należy do niego.

Zamarznięcie nie jest odmową. Odmowę się mówi, i najlepiej powiedzieć ją wcześniej.

Jeżeli zmienisz zdanie

Nikt nikogo nie wypycha. Jeżeli w samolocie zdecydujesz, że nie skaczesz, wracasz z nim na ziemię i to jest koniec sprawy. Zdarza się to rzadko, ale się zdarza, i nikt tego nie traktuje jako czegoś wstydliwego.

Jeżeli wiesz o sobie, że możesz się wycofać, powiedz o tym instruktorowi jeszcze na ziemi, przed startem, a nie w drzwiach. Wtedy można to spokojnie omówić, zanim ktokolwiek wsiądzie do samolotu.

Strach o spadochron

Jeżeli boisz się głównie tego, że spadochron się nie otworzy, warto znać dwa fakty. Każdy zestaw tandemowy ma dwa spadochrony, główny i zapasowy, a do tego automat otwierający spadochron zapasowy. Decyzje dotyczące sprzętu podejmuje instruktor z uprawnieniami tandemowymi. Resztę, bez marketingowych obietnic, opisaliśmy w poradniku czy skok jest bezpieczny.

Prezent dla kogoś, kto się boi

Voucher jest ważny 12 miesięcy, a termin wybiera osoba, która skacze. Nie wyznaczaj go za nią. Niech wybierze dzień sama, kiedy będzie gotowa, a potem go nie odkłada, bo czekanie karmi strach. Jeżeli możesz, jedź z nią: osoby towarzyszące nic nie płacą i mogą oglądać starty i lądowania.

Nie namawiaj na siłę i nie obiecuj, że nie będzie strasznie. Lepiej działa zdanie prawdziwe: będzie strasznie przez kilka sekund. A jeśli ostatecznie ta osoba nie skoczy, voucher jest na okaziciela i może go wykorzystać ktoś inny.

Po skoku

Strach z drzwi po wyjściu nie wraca. Zostaje adrenalina, która schodzi różnie. Zdarza się, że ktoś po lądowaniu płacze albo śmieje się bez powodu, a ktoś inny przez kwadrans nie może skończyć zdania. Jedno i drugie to ta sama adrenalina, tylko w drodze w dół.

Część osób pyta o następny skok, zanim zdejmie uprząż. Jeżeli to Ty, zacznij od porównania tandemu i kursu AFF.

Przeczytaj dalej