Przeciwwskazania do skoku ze spadochronem
Kto nie może skakać i o co zapytać lekarza: choroba po chorobie, na podstawie tego, co publikują federacje spadochronowe.
Na tej stronie
Zamkniętej listy chorób, które wykluczają skok w tandemie, nie ma. Do skoku nie wymagamy zaświadczenia lekarskiego: podpisujesz oświadczenie o braku przeciwwskazań. To oświadczenie nie zastępuje jednak lekarza, a ta strona ma sprawić, że rozmowa z nim będzie konkretna. Wiek i wagę opisaliśmy osobno w poradniku o wymaganiach, tutaj chodzi o zdrowie.
Na czym opieramy tę stronę
Brytyjska federacja British Skydiving publikuje formularz 115B, czyli list do lekarza, który ma ocenić ryzyko pasażera tandemu. Opisuje w nim, co skok robi z ciałem, i przy każdej grupie chorób podaje, kiedy uznaje ryzyko za dopuszczalne, a kiedy nie. Amerykańska federacja USPA w swoim podręczniku wymienia rzeczy, o których instruktor musi wiedzieć przed skokiem. To dokumenty innych organizacji, a nie nasz regulamin. Opisują jednak to samo ciało i ten sam skok, więc dobrze nadają się na listę pytań do lekarza.
Co skok robi z ciałem
- Wysokość. Samolot do skoków nie ma kabiny ciśnieniowej. Na 4000 metrach ciśnienie jest o około 40% niższe niż przy ziemi, a razem z nim mniej tlenu przynosi każdy wdech. Brytyjski formularz zwraca uwagę, że w samolocie ani w powietrzu nie sięgniesz po leki ani inhalator.
- Tętno. Według tego samego dokumentu 120–160 uderzeń na minutę to zwykły stan nawet u doświadczonych skoczków, a u debiutantów zdarza się 200.
- Otwarcie spadochronu. W kilka sekund wyhamowujesz z prędkości spadania. Formularz podaje typowo około 4 g, czasem znacznie więcej.
- Lądowanie. Zwykle przypomina zeskok z murku wysokości do około 1,2 metra, z prędkością w poziomie do około 24 km/h. Bywa twardsze.
- Zimno. Na wysokości skoku jest zwykle o około 25 stopni chłodniej niż przy ziemi.
Serce i ciśnienie
W tej grupie brytyjska federacja jest najbardziej stanowcza. Chorobę niedokrwienną serca, choroby naczyń mózgowych, tętniaki i nieleczone nadciśnienie formularz uznaje za ryzyko nie do przyjęcia. Nadciśnienie wyrównane do 140/90 uznaje za dopuszczalne. Spadki ciśnienia przy wstawaniu i nawracające utraty przytomności bez wyraźnej przyczyny wykluczają skok. Omdlenia, które zdarzają się tylko przy pobieraniu krwi czy u dentysty, nie. Rozrusznik serca sam niczego nie przesądza: decyduje choroba, z powodu której go założono.
Płuca: astma, POChP, odma
Stabilna, dobrze kontrolowana astma jest zwykle do przyjęcia, jeżeli leczenie pozwala Ci się wysilać na zimnym powietrzu bez objawów. Zimne powietrze i wysiłek to dokładnie to, co spotkasz na wysokości. POChP, która ogranicza tempo albo dystans marszu po płaskim, formularz uznaje zwykle za ryzyko nie do przyjęcia, chyba że pulmonolog po badaniach oceni inaczej. Samoistna odma opłucnowa w przeszłości wyklucza skok, jeśli nie była leczona operacyjnie. Odma pourazowa, która się całkowicie wchłonęła, nie wyklucza.
Kręgosłup, stawy i kości
Sprawność fizyczna nie jest wymagana. Formularz wprost dopuszcza nawet niedowład czy częściową amputację kończyny, jeżeli instruktor wie o tym przed szkoleniem. Ryzyko leży gdzie indziej. Niestabilne urazy kręgosłupa są przeciwwskazaniem, bo otwarcie spadochronu i lądowanie mogą je pogłębić. Osteoporoza zwiększa ryzyko złamania przy otwarciu i przy lądowaniu, a przebyte złamania osteoporotyczne kręgosłupa lub biodra brytyjski dokument uznaje za ryzyko nie do przyjęcia. Złamania urazowe powinny być wygojone.
Zwichnięty kiedyś bark lubi wyskakiwać ponownie, a w powietrzu boli to tak samo jak na ziemi. Powiedz o nim instruktorowi przed instruktażem: wiedząc o tym, może zmniejszyć ryzyko.
Padaczka, cukrzyca, krzepliwość
Padaczka jest według formularza do przyjęcia, jeżeli od dwóch lat nie było napadu ani zmiany leków. Stabilna cukrzyca z małą skłonnością do niedocukrzeń też. Nawracające objawowe hipoglikemie nie, bo zagrażają i pasażerowi, i instruktorowi. Leki przeciwkrzepliwe i zaburzenia krzepnięcia formularz uznaje zwykle za ryzyko nie do przyjęcia: nawet zwykły skok może się skończyć krwiakiem, a drobny uraz staje się poważny.
Operacje, ciąża, oczy i uszy
- Niedawna operacja. Rany muszą wytrzymać mocne szarpnięcie. Formularz podsuwa prosty test: jeżeli nie zagrałbyś teraz w rugby, nie skacz. Po zabiegach na głowie, oku i klatce piersiowej trzeba szczególnej ostrożności, bo uwięziony gaz w czasie wznoszenia prawie podwaja objętość.
- Ciąża. Brytyjski dokument każe lekarzom ocenić całą ciążę jako ryzyko nie do przyjęcia, bo wpływu skoku na nią nie da się oszacować.
- Uszy i zatoki. Stan zapalny ucha środkowego albo zatok potrafi przy szybkich zmianach ciśnienia mocno boleć. Dreny w błonie bębenkowej nie są przeciwwskazaniem: dopóki są na miejscu, wyrównują ciśnienie.
- Wzrok i słuch. Ani osoby niewidome, ani niesłyszące nie są wykluczone z tandemu, jeżeli instruktor wie o tym przed szkoleniem.
- Przebyte odwarstwienie siatkówki. Zdania są tu podzielone, a dobrych dowodów brakuje w obie strony. Formularz odsyła do okulisty prowadzącego.
Wiek
Sam wiek nie jest przeszkodą. Brytyjski dokument wspomina osoby, które skakały w tandemie po dziewięćdziesiątce. Z wiekiem zbierają się jednak czynniki, z których każdy osobno wydaje się do przyjęcia, a razem już nie, i właśnie to warto omówić z lekarzem.
Krótkie przerwy: krew, nurkowanie, alkohol
- Oddanie krwi. USPA wymienia je wśród rzeczy, o których instruktor musi wiedzieć. Brytyjski formularz przy skokach z dużej wysokości prosi o morfologię, która potwierdzi powrót hemoglobiny do normy.
- Leczenie zębów. USPA wymienia je razem z oddaniem krwi i zwichnięciami: jeżeli było niedawno, powiedz o tym.
- Nurkowanie z butlą. Co najmniej 24 godziny przerwy, tak jak zaleca USPA.
- Alkohol. Ani w dniu skoku, ani poprzedniego wieczoru. Osoba pod wpływem nie skacze tego dnia.
- Leki. Jeżeli po nich robisz się senny albo kręci Ci się w głowie, zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Jak to załatwić
- 01Przeczytaj tę stronę i zaznacz, co Cię dotyczy.
- 02Pokaż listę lekarzowi, który zna Twoją historię. Formularz 115B jest po angielsku na stronie British Skydiving.
- 03Jeżeli lekarz ma wątpliwości albo coś z listy Cię dotyczy, napisz do nas przed zakupem.
- 04Kupując na prezent, zapytaj obdarowanego o to samo. Voucher jest na okaziciela, więc jeśli okaże się, że skoczyć nie może, wykorzysta go ktoś inny.
- 05W dniu skoku powiedz instruktorowi o wszystkim, co zmieniło się od zakupu: przeziębieniu, urazie, nowych lekach.
Żadna pozycja z tej strony nie przesądza sprawy sama w sobie, w żadną stronę. Rozstrzyga lekarz, który zna Twoją historię. O tym, jak skok jest zabezpieczony od strony sprzętu i ludzi, piszemy w poradniku o bezpieczeństwie.
Przeczytaj dalej



Najczęstsze pytania
Kto nie może skakać ze spadochronem?
Zamkniętej listy nie ma. Brytyjska federacja uznaje za ryzyko nie do przyjęcia między innymi chorobę niedokrwienną serca, niekontrolowane nadciśnienie, nawracające utraty przytomności, niestabilne urazy kręgosłupa, ciążę i niezagojone rany po operacji. Przy innych chorobach rozstrzyga lekarz.
Czy z astmą można skoczyć ze spadochronem?
Zwykle tak, jeżeli astma jest stabilna i dobrze kontrolowana, a leczenie pozwala wysilać się na zimnym powietrzu bez objawów. W powietrzu nie sięgniesz po inhalator, więc zapytaj lekarza przed zakupem.
Czy z cukrzycą można skakać?
Stabilną cukrzycę z małą skłonnością do niedocukrzeń brytyjska federacja uznaje za dopuszczalną. Nawracające objawowe hipoglikemie nie są dopuszczalne, bo zagrażają też instruktorowi.
Czy z nadciśnieniem można skoczyć?
Nadciśnienie wyrównane do 140/90 brytyjski formularz uznaje za dopuszczalne, a niekontrolowane za ryzyko nie do przyjęcia. Ocenę zostaw lekarzowi, który prowadzi leczenie.
Czy potrzebne jest zaświadczenie lekarskie?
Do skoku w tandemie go nie wymagamy. Podpisujesz oświadczenie o braku przeciwwskazań. Jeżeli coś z tej strony Cię dotyczy, zapytaj lekarza przed zakupem.
Czy w ciąży można skoczyć ze spadochronem?
Brytyjska federacja każe lekarzom oceniać całą ciążę jako ryzyko nie do przyjęcia, bo jego wielkości nie da się oszacować. Skok warto zaplanować po porodzie, a jeśli ważność vouchera kończy się wcześniej, napisz do nas przed jej upływem.