Dwa raporty końcowe PKBWL: lot w wingsuicie w Nowym Targu i niewłączony automat AAD w Pile
Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych zakończyła jesienią 2026 r. badania dwóch śmiertelnych wypadków spadochronowych. Raporty nie zawierają zaleceń bezpieczeństwa, ale opisują okoliczności, które dotyczą wielu skoczków: dobór czasz do skoków w wingsuicie i skoki bez włączonego automatu.
ZdjęcieW skrócie
- W raporcie z Nowego Targu komisja nie ustaliła, dlaczego czasza główna otworzyła się nieprawidłowo; spadochron zapasowy otworzył się ze skręconymi linkami i opadał w spirali.
- W raporcie z Piły za najbardziej prawdopodobną przyczynę komisja uznała obniżenie sprawności psychofizycznej skoczka, a za czynnik sprzyjający niewłączony automat AAD.
- Żaden z raportów nie zawiera zaleceń bezpieczeństwa. Komisja zwraca jednak uwagę na brak w Polsce formalnego programu szkolenia do skoków w wingsuicie.
Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych (PKBWL) bada zdarzenia lotnicze po to, by zapobiegać kolejnym. Nie orzeka o winie ani odpowiedzialności. Jesienią 2026 r. opublikowała raporty końcowe w sprawie dwóch wypadków spadochronowych, w których zginęli doświadczeni skoczkowie. Streszczamy ustalenia komisji bez danych osobowych, które w raportach i tak się nie pojawiają.
Nowy Targ: piąty skok w wingsuicie
11 maja 2025 r. na lotnisku w Nowym Targu skoczek z uprawnieniem do samodzielnych skoków i doświadczeniem 267 skoków wykonywał swój piąty skok w kombinezonie wingsuit, trzeci tego dnia. Uczył się tych skoków pod kierunkiem doświadczonej osoby. Komisja zaznacza w przypisie, że polskie przepisy nie wymagają formalnego szkolenia do skoków w wingsuicie pod nadzorem instruktora. Skoczek opuścił samolot na wysokości 4000 m nad ziemią. Po raz pierwszy uzgodniono z nim otwarcie spadochronu na 1500 m, o 500 m niżej niż w poprzednich skokach.
Czasza główna otworzyła się na zaplanowanej wysokości, ale od razu weszła w obroty. Na około 1200 m skoczek ją wyczepił, będąc w spirali. System RSL/MARD natychmiast otworzył spadochron zapasowy. Jego linki były mocno skręcone, a taśmy nośne nierówne, więc czasza zapasowa opadała w ciasnej spirali, średnio około 18 m/s, aż do zderzenia z ziemią. Według komisji skręcenie powstało podczas otwarcia, gdy skoczek był mocno przechylony na bok. Nagrania wskazują, że próbował uwolnić ręce z kombinezonu, najpewniej po to, by rozkręcić linki. Komisja nie ustaliła, dlaczego otwarcie czaszy głównej przebiegło nieprawidłowo.
W części analitycznej komisja przypomina, że skok w wingsuicie stawia wyższe wymagania przy otwarciu obu spadochronów: potrzebna jest stabilna sylwetka bez obrotów, a na otwarcie wpływa też ślad aerodynamiczny kombinezonu. Wskazuje podręcznik SIM amerykańskiej organizacji USPA, rozdziały 5–8, jako źródło wypracowanych zasad. Za tym podręcznikiem przytacza zachowawczy dobór sprzętu: czaszę główną nieeliptyczną, siedmiokomorową, z obciążeniem poniżej 1,3 funta na stopę kwadratową, i zapasową obciążoną nie bardziej niż główna, najlepiej 1:1. Zaznacza, że zalecenia działają tylko stosowane łącznie. O systemie RSL/MARD pisze, że nie ma przeciwwskazań do jego stosowania, ale otwiera on spadochron zapasowy natychmiast, bez czasu na ustabilizowanie sylwetki.
Piła: skok bez włączonego automatu
24 września 2023 r. na lądowisku w Pile dwóch skoczków wykonywało z wysokości 2000 m prosty skok formacyjny we dwóch. Jeden z nich, z uprawnieniem klasy D i około 860 skokami, po rozejściu na około 1250 m sięgnął po pilocik spadochronu głównego, stracił sylwetkę i wszedł w płaską spiralę. Nie otworzył ani spadochronu głównego, ani zapasowego. Zestaw był sprawny, a automat AAD działał, ale nie był włączony. Z zeznań wynika, że skoczek celowo go nie włączał.
Komisja odnotowuje, że przepisy, czyli rozporządzenie z 26 marca 2013 r. i jego załącznik nr 4, nie wymagają automatu AAD od skoczków ze świadectwem kwalifikacji. Badanie toksykologiczne wykazało wysokie stężenie środka psychoaktywnego o działaniu pobudzającym, a badanie na alkohol dało wynik negatywny. Za najbardziej prawdopodobną przyczynę wypadku komisja uznała obniżenie sprawności psychofizycznej spowodowane tym środkiem, a za czynnik sprzyjający to, że automat nie był włączony.